120 lat temu uznano stomatologię za dziedzinę medycyny

Mało kto wie, że w Polsce stomatologia, wcześniej dentystyka, została uznana za gałąź medycyny dopiero w 1898 r., po opublikowaniu pierwszego numeru „Przeglądu Dentystycznego”. Redaktorem naczelnym pisma był Bolesław Dzierżawski.

Jak podają historycy stomatologii, m.in. Symcha Wajs, Dzierżawski interesował się stomatologią od 1890 r., a idea założenia polskiego czasopisma zrodziła się podczas zagranicznych podróży na konferencje i szkolenia. Jak wszyscy się domyślają, nie były to łatwe czasy dla redaktorów naczelnych, jednakże już w pierwszym roku udało się w roczniku „Przegląd Dentystyczny” opublikować ok. 25 prac naukowych oraz ponad 130 streszczeń z czasopism zagranicznych. Premierowe wydanie osiągnęło 400 stron! Każdą pracę czytał Komitet Cenzury oraz cenzor. Bez ich zgody publikacja nie była możliwa. Pismo ukazywało się przez 7 lat. Choroba naczelnego oraz – prawdopodobnie – brak lidera, który mógł kontynuować projekt, sprawiły, że Przegląd zamknięto.

Rok później, w Krakowie ukazuje się pierwszy numer „Kroniki Dentystycznej” pod redakcją Maurycego Krakowskiego. Historycy wskazują, że był on namaszczany na następcę Dzierżawskiego, ale historia potoczyła się zupełnie inaczej. 

Kalendarium polskich czasopism dentystycznych i stomatologicznych w latach 1918 – 1948

  1. W styczniu 1898 w Warszawie ukazał się pierwszy Numer pierwszego polskiego periodyku dentystycznego o nazwie „Przegląd Dentystyczny” którego wydawcą był Bolesław Dzierżawski. Wydawanie zakończono w roku 1905
  2. W Warszawie w 1906 roku wychodzi czasopismo „Kronika Dentystyczna” pod redakcją Maurycego Krakowskiego (ukazuje się nieprzerwanie do roku 1939, pod koniec jako dwumiesięcznik)
  3. W Krakowie w latach 1912 - 1913 Wincenty Łepkowski wydawał „Kwartalnik Stomatologiczny” (wydano jedynie cztery numery)
  4. W roku 1921 Antoni Cieszyński wspólnie z Leopoldem Brennejsenem wydają we Lwowie miesięcznik pod takim samym tytułem jak wcześniej B. Dzierżawski „Przegląd Dentystyczny”
  5. Związek Dentystów Zachodnich Ziem Rzeczypospolitej w roku 1921 wydaje czasopismo „Wiadomości Dentystyczne”
  6. W roku 1923 Antoni Cieszyński (wraz z Leopoldem Brennejsenem) wydają we Lwowie czasopismo „Polska Dentystyka”. W 1930 zmieniono nazwę na „Polska Stomatologia”, a po roku 1936 na „Polska Stomatologia i Przegląd Dentystyczny”
  7. W roku w Warszawie 1924 ukazują się „Dentystyczne Wiadomości” pod red. Stanisława Blocha będące w roku 1948 podstawą dla „Czasopisma Stomatologicznego” wydawanego również przez Stanisława Blocha. Prawa do udostępniania posiada Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Wydawano również „Dentystyczne Wiadomości Związkowe” w latach 1934-1939
  8. W roku 1932 we Lwowie ukazało się czasopismo „Słowiańska Stomatologia” pod red. Antoniego Cieszyńskiego jako dodatek do „Polskiej Stomatologii
  9. Pierwsze po wojnie (1947 Poznań) wydawnictwo o nazwie „Wiadomości Dentystyczne” pod red. Aleksego Waczyńskiego
  10. Stanisław Bloch wydaje w Gdańsku w roku 1948 „Czasopismo Stomatologiczne” jako organ prasowy Naczelnej Izby Lekarsko-Dentystycznej

Źródła: Historia Stomatologii oraz opracowanie Jana Raucha