Niemal co piąty mieszkaniec Polski jest osobą z niepełnosprawnością, dla której codzienne funkcjonowanie wiąże się z ograniczeniami infrastrukturalnymi, komunikacyjnymi i organizacyjnymi. Jednym z obszarów szczególnie dotkniętych tym problemem jest dostęp do opieki stomatologicznej. Wizyty u dentysty mogą być utrudnione lub wręcz niemożliwe ze względu na brak dostosowanych gabinetów, odpowiedniego sprzętu czy procedur uwzględniających szczególne potrzeby pacjentów z tej grupy. W odpowiedzi na te wyzwania realizowany jest ogólnopolski projekt „Dostępna stomatologia”, finansowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027.
Projekt ma charakter systemowy i zakłada zmianę standardów funkcjonowania gabinetów stomatologicznych w Polsce. Jego celem jest zwiększenie dostępności usług dla osób z niepełnosprawnościami oraz pacjentów ze szczególnymi potrzebami poprzez wdrożenie kompleksowego modelu obejmującego dostępność architektoniczną, informacyjno-komunikacyjną oraz cyfrową. W praktyce oznacza to zarówno likwidację barier fizycznych, jak i wprowadzenie rozwiązań ułatwiających komunikację, organizację wizyt oraz kontakt z personelem medycznym.
Trwa nabór – nawet 500 000 zł na dostosowanie gabinetu
Obecnie w ramach projektu trwa nabór wniosków grantowych dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie stomatologii (współpracujących z NFZ i spełniających warunki regulaminu naboru). Wnioski przyjmowane są od 17 czerwca 2026 r. do 17 lipca 2026 r. do godz. 14:00.
Placówki mogą ubiegać się o dofinansowanie w wysokości od około 100 000 zł do nawet 500 000 zł na realizację przedsięwzięcia grantowego, w tym na:
• dostosowanie infrastruktury gabinetów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
• zakup specjalistycznego sprzętu ułatwiającego leczenie pacjentów ze szczególnymi potrzebami,
• wdrożenie rozwiązań poprawiających komunikację i organizację wizyt,
• działania zwiększające dostępność cyfrową i informacyjną placówki.
Łączna pula środków w naborze wynosi ponad 13,7 mln zł, a celem jest praktyczne wdrożenie standardu dostępności w realnych warunkach pracy gabinetów.
Liderzy i partnerzy projektu
Liderem projektu jest Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a kluczowymi partnerami są Polskie Towarzystwo Stomatologiczne oraz Fundacja Avalon. Współpraca tych podmiotów łączy perspektywę systemową, społeczną i medyczną, co pozwala na kompleksowe podejście do problemu dostępności. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, a jego realizacja obejmuje okres od 1 marca 2025 r. do 31 sierpnia 2028 r.
Standard dostępności, pilotaż i szkolenia personelu
Jednym z kluczowych elementów przedsięwzięcia jest opracowanie standardu dostępności gabinetów stomatologicznych. Obejmuje on trzy główne obszary: dostępność architektoniczną, dostępność informacyjno-komunikacyjną oraz dostępność cyfrową. Standard ten będzie wdrażany i testowany w ramach pilotażu w co najmniej 32 podmiotach leczniczych, które otrzymają granty na dostosowanie swoich gabinetów i testowanie nowych rozwiązań w praktyce.
Istotnym elementem projektu są również szkolenia dla personelu medycznego, obejmujące nie tylko kwestie techniczne, ale także komunikację z pacjentami oraz budowanie relacji terapeutycznej. Podkreśla to, że dostępność w ochronie zdrowia nie ogranicza się do infrastruktury, ale obejmuje również kompetencje interpersonalne i świadomość personelu.
Rola Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego
Szczególną rolę w projekcie odgrywa Polskie Towarzystwo Stomatologiczne. Jako wiodąca organizacja środowiska lekarzy dentystów w Polsce, PTS uczestniczy w opracowaniu standardu dostępności, konsultacjach eksperckich oraz działaniach wdrożeniowych na poziomie systemowym. Zaangażowanie Towarzystwa wzmacnia perspektywę praktyki klinicznej i uwzględnia aktualne wyzwania systemu ochrony zdrowia, przed jakimi stoi branża stomatologiczna. W ten sposób Polskie Towarzystwo Stomatologiczne istotnie wpływa na jakość i użyteczność wdrażanych standardów oraz zwiększa ich potencjał trwałego zastosowania w praktyce gabinetów stomatologicznych.
Znaczenie projektu
Projekt „Dostępna stomatologia” stanowi przykład przejścia od deklaratywnego do praktycznego podejścia do dostępności usług medycznych. Łączy finansowanie inwestycji, standaryzację procedur oraz szkolenia personelu, tworząc podstawy dla systemowej zmiany w polskiej stomatologii. Współpraca instytucji publicznych, organizacji społecznych i środowiska medycznego pokazuje, że realne zwiększenie dostępności usług medycznych wymaga nie tylko finansowania, ale przede wszystkim spójnego modelu wdrożeniowego oraz współodpowiedzialności wszystkich stron systemu ochrony zdrowia.
