Inicjatywa „Zdrowie psychiczne i dobrostan w stomatologii”, realizowana przez World Dental Federation przy wsparciu MPS Foundation, stanowi jeden z najważniejszych kroków ostatnich lat w kierunku systemowego podejścia do zdrowia psychicznego lekarzy dentystów oraz studentów stomatologii na całym świecie. Projekt ten zwraca uwagę na problem, który przez dekady pozostawał w cieniu zagadnień stricte klinicznych, mimo że jego skala i konsekwencje miały bezpośredni wpływ zarówno na funkcjonowanie samych lekarzy, jak i na bezpieczeństwo pacjentów.
Analizy naukowe oraz szeroko zakrojone konsultacje przeprowadzone w ramach projektu jednoznacznie potwierdziły wysoką częstość występowania przewlekłego stresu, wypalenia zawodowego oraz obciążeń psychicznych w środowisku lekarzy stomatologów. Ich źródłem są m.in. długie godziny pracy, duża odpowiedzialność, presja perfekcjonizmu, intensywne relacje z pacjentami oraz czynniki organizacyjne, takie jak struktura pracy czy ograniczona autonomia zawodowa. Kluczowym osiągnięciem projektu było przesunięcie narracji – zdrowie psychiczne przestało być postrzegane wyłącznie jako indywidualny problem jednostki, a zaczęło być rozumiane jako wyzwanie systemowe, wymagające rozwiązań na poziomie edukacji, organizacji pracy oraz struktur zawodowych.
Jednym z filarów inicjatywy stało się opracowanie praktycznych, opartych na dowodach naukowych narzędzi, które mogą być stosowane w różnych krajach i kulturach. Powstał m.in. kompleksowy cyfrowy zestaw narzędzi dotyczących zdrowia psychicznego i dobrostanu, przeznaczony dla lekarzy dentystów, zespołów stomatologicznych oraz krajowych towarzystw naukowych. Obejmuje on wskazówki diagnostyczne i organizacyjne, umożliwiające ocenę dobrostanu na poziomie indywidualnym, zespołowym i systemowym. Równolegle opracowano plan rozwoju zasobów wspierających dobrostan, który pozwala instytucjom w sposób uporządkowany projektować, wdrażać i ewaluować działania profilaktyczne oraz interwencyjne.
Szczególną uwagę poświęcono studentom stomatologii, tworząc dedykowane materiały wspierające, takie jak przewodniki po wsparciu rówieśniczym, ćwiczenia uważności oraz narzędzia do walki ze stresem. Uzupełnieniem tych działań jest bezpłatny, otwarty kurs online poświęcony zarządzaniu zdrowiem psychicznym od okresu studiów aż po praktykę zawodową, a także seria podcastów, w których eksperci i praktycy dzielą się swoim doświadczeniem, przełamując tabu i redukując stygmatyzację.
Projekt odegrał również istotną rolę w normalizacji rozmów na temat zdrowia psychicznego w stomatologii, m.in. poprzez obecność na międzynarodowych kongresach i wydarzeniach naukowych. Ważnym elementem było także wprowadzenie deklaracji dobrostanu, podkreślającej zbiorową odpowiedzialność środowiska zawodowego za tworzenie bezpiecznych i wspierających warunków pracy.
Nie sposób pominąć kluczowej roli MPS Foundation (Medical Protection Society Foundation), której wsparcie finansowe i strategiczne umożliwiło nie tylko realizację projektu, ale również rozszerzenie jego zasięgu i przełożenie wyników badań na realne działania. Zaangażowanie fundacji w edukację, badania i przeciwdziałanie stygmatyzacji idealnie wpisało się w cele inicjatywy FDI.
Dzięki wypracowanym zasobom projekt stworzył solidne podstawy do długofalowych zmian kulturowych i systemowych w stomatologii. Kolejne etapy będą koncentrować się na pogłębionej implementacji, ocenie skuteczności oraz dalszym zaangażowaniu stron. Inicjatywa FDI stanowi przykład, że troska o zdrowie psychiczne nie jest tylko dodatkiem do praktyki stomatologicznej, ale jej integralnym elementem, który warunkuje bezpieczną i pełną empatii opiekę nad pacjentem.
