Wiedza

“JoS”: wady wymowy a wady zgryzu – nowe badania

Wady wymowy a wady zgryzu – nowe badania

– Wady narządu żucia i zaburzenia artykulacji mają prawdopodobnie wspólną etiologię, a także podobne następstwa stomatologiczne, zwiększające ryzyko chorób zębów i przyzębia – uważają autorzy artykułu „Zaburzenia aparatu żucia a nieprawidłowa artykulacja głosek u dzieci w wieku 7-10 lat”, opublikowanego w „Czasopiśmie Stomatologicznym” (Journal of Stomatology).

Dr n. med. Justyna Grudziąż-Sękowska (Zakład Epidemiologii i Promocji Zdrowia, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego), prof. Dorota Olczak-Kowalczyk (Zakład Stomatologii Dziecięcej, Instytut Stomatologii WUM) oraz prof. Małgorzata Zadurska (Zakład Ortodoncji, Instytut Stomatologii WUM) przeprowadziły badania, których celem było określenie wzajemnych korelacji nieprawidłowości anatomicznych narządu żucia i zaburzeń artykulacji u dzieci.

Czytaj także: „Protetyka” oraz „Czasopismo stomatologiczne” z open access!

Autorki zwracają uwagę, że wady wymowy i warunki anatomiczne narządu żucia są często poruszanym tematem badań w ogólnoświatowej literaturze naukowej. Zagadnieniem tym zajmują się specjaliści różnych dyscyplin, między innymi stomatologii, ortodoncji, chirurgii szczękowej, laryngologii, foniatrii, językoznawstwa i logopedii.

– Z przeglądu piśmiennictwa poświęconego związkom różnych zjawisk z zaburzeniami artykulacji głosek z systemu fonetycznego języka polskiego wynika, że oprócz związku wad wymowy z wadami zgryzu, nie podjęto dotychczas badań poświęconych jakości wymowy u osób polskojęzycznych z nieprawidłowościami anatomicznymi, zakończonych uszeregowaniem badanych patologii według siły związku pomiędzy nieprawidłowością a wadą wymowy. Brak analiz wskazuje na małe zainteresowanie dentystów ogólnych problemami logopedycznymi dzieci. Dlatego celem badania było określenie współwystępowania nieprawidłowości anatomicznych narządu żucia i zaburzeń artykulacji u dzieci w wieku 7-10 lat – argumentują cel badań.

Kontrolne badanie kliniczne przeprowadzono wśród 300 dzieci w wieku 7-10 lat z czterech szkół warszawskich. Kryterium włączenia do badania były: rok urodzenia pomiędzy 2001 a 2004 oraz pisemna zgoda na udział w badaniu opiekuna prawnego. Za kryteria wykluczające z badania uznano występowanie: rozszczepu podniebienia lub wargi, wrodzonych wad rozwojowych z charakterystycznym dysmorfizmem w obrębie twarzowej części czaszki, zaburzeń neurologicznych, chorób psychicznych, niepełnosprawności umysłowej, opóźnionego rozwoju motorycznego, opóźnionego rozwoju mowy, wad słuchu.

Badanie jednoetapowe zostało przeprowadzone przez lekarza dentystę posiadającego wykształcenie logopedyczne w konsultacji z ortodontą. Rodzicom dziecka przedstawiano informację ustną i pisemną na temat celu, zakresu i sposobu przeprowadzenia badania i wykorzystania danych z badania. W czasie zabiegu wykonywane były fotografie dokumentujące warunki zgryzowe i wadliwe artykulacje głosek. Badanie obejmowało wywiad, dotyczący ewentualnej terapii logopedycznej lub ortodontycznej oraz badanie przedmiotowe, w tym:
– stomatologiczne – ocena anatomii jamy ustnej (warg, podniebienia, migdałków podniebiennych, języka, przyczepów wędzidełek) i warunków zgryzowych wg Orlik-Grzybowskiej,
– logopedyczne – badanie artykulacji głosek (samogłosek oraz spółgłosek w trzech pozycjach wyrazowych: nagłosie, śródgłosie i wygłosie).

Wyodrębniono 2 grupy:
– badaną – z zaburzeniami artykulacji, do której zakwalifikowano 161 dzieci (średnia wieku ±8,26 lat),
– kontrolną – bez zaburzeń artykulacji, liczącą 139 dzieci (średnia wieku ±8,89 lat).

Oceniano częstość występowania nieprawidłowości anatomicznych i wad zgryzu w obu grupach oraz zależność między ich występowaniem a zaburzeniami artykulacji. Dla zwiększenia użyteczności badania wprowadzono dodatkową nieprawidłowość agregującą nazwaną „jakakolwiek wada zgryzu”. Z uwagi na korelacyjny charakter badania, którego celem było ustalenie istnienia związku różnego rodzaju czynników i wad wymowy, a w przypadku ustalenia takiego związku również pomiaru jego siły, w pracy wykorzystano:
– test zgodności chi-kwadrat (inaczej zwany testem Pearsona) służący do porównania ze sobą zaobserwowanego rozkładu poszczególnych zmiennych z ich występowaniem teoretycznym,
– współczynnik V Cramera, który wyraża siłę związku między analizowanymi zmiennymi wyrażonymi na skali nominalnej.

Statystyczną istotność wyniku wyrażono ilościowo w postaci poziomu istotności – p, którego wartość ustalono na poziomie 0,05. Analizę statystyczną przeprowadzono za pomocą oprogramowania SPSS 14.0 PL for Windows.

ZOBACZ WYNIKI BADANIA

Journal of Stomatology jest naukowym dwumiesięcznikiem wydawanym przez Polskie Towarzystwo Stomatologiczne. Są w nim p

ublikowane recenzowane, polskie i zagraniczne prace ze wszystkich specjalności stomatologicznych oraz medyczn

ych, a także z pokrewnych dziedzin nauki. Redakcja przygotowując artykuł do druku stosuje ujednolicone zasady obowiązujące dla czasopism biomedycznych, opracowane przez Międzynarodowy Komitet Redaktorów Czasopism Medycznych http://www.icmje.org/ .  Redakcja Journal of Stomatology stosuje się do wytycznych COPE (Commitee on Publication Ethics) w odniesieniu do etyki publikacyjnej i nierzetelności naukowej co zawarto w osobnym stanowisku Redakcji d

ostępnym na stronie www.jstoma.com. W badaniach klinicznych Journal of Stomatology zaleca stosowanie wytycznych CONSORT (Consolidated Standards of Reporting Trials). Do druku mogą być zaakceptowane następujące formy publikacji: oryginalne prace badawcze i kliniczne (Original article), artykuły przeglądowe (Review article), opisy przypadków i technik zabiegowych (Case report),  doniesienia wstępne (Short communications), listy do redakcji (Letter/Corespo

ndence). W przypadku listów dotyczących opublikowanych prac powinny one być opatrzone nagłówkiem z pełnymi danymi bibliograficznymi omawianej publikacji. Ponadto do druku przyjmowane są inne teksty (Editorial) takie jak: biografie, wspomnienia pośmiertne, recenzje książek (na zlecenie redakcji), sprawozdania z kongresów, konferencji, sympozjów naukowych oraz kursów.

Journal of Stomatology przyjmuje prace tylko w wersji elektronicznej z wykorzystaniem INDEX COPERNICUS Publishers Panel – PROFFESSIONAL, który gwarantuje pełną logistykę składanych publikacji, łącznie z procedurą recenzowania pracy. System zapewnia podwójną anonimowość: autora(ów) względem recenzentów oraz recenzentów względem autora(ów), a także recenzentów względem siebie. Każda publikacja jest recenzowana przez dwóch niezależnych recenzentów.   Dwie negatywne recenzje dyskwalifikują pracę z druku.